"Ocalić od zapomnienia"

Stowarzyszenie Gmin, Powiatów i Regionów Nadbużańskich zainaugurowało nową serię wydawniczą pod hasłem "Ocalić od zapomnienia", na którą składać się będą serie pocztówek, dokumentujących najważniejsze dla regionu nadbużańskiego zabytki.
Pierwszy komplet tejże serii, zatytułowany „Kapliczki i krzyże nadbużańskie”, przedstawia najbardziej charakterystyczne dla pogranicza Mazowsza i Podlasia zabytki architektury sakralnej, do jakich niewątpliwie należą kapliczki przydroże. Od stuleci kapliczki i krzyże stanowią nieodłączny element mazowiecko-podlaskiego krajobrazu, wpisując się w historię mieszkańców tej ziemi, są świadectwem ich pobożności i wiary w dobro, które przezwycięża zło. Jednym z celów budowania kapliczek i krzyży była ochrona ludności przed złymi mocami, które potęgowały swoje siły szczególnie na rozstajach dróg. Inne – równie ważne przesłanie – to dziękczynienie za otrzymane łaski (zdrowie, ocalenie na wojnie, uwolnienie od zarazy). Postaci z kapliczek – Matka Boska, Chrystus, święci i aniołowie roztaczali swoją opiekę zarówno nad biednymi, jak i bogatymi. Ci ostatni fundowali okazałe kapliczki, powierzając ich wykonanie najlepszym mistrzom. Do naszych czasów dotrwały tylko nieliczne. Dlatego tak ważna jest ich ochrona i pamięć o tych unikatowych w Europie reliktach przeszłości. Autorzy znakomitego przewodnika „Kapliczki, figury i krzyże przydrożne w powiecie węgrowskim” wyjaśniają, iż: „wyraz kapliczka pochodzi od łacińskiej nazwy capella, pierwotnie oznaczającej, jako zdrobnienie od cappa, płaszczyk. Cappa S. Martini, a więc płaszcz św. Marcina, biskupa z Tour, przechowywany był w celi zwanej cappella. Jak głosi legenda, święty ten rozciął swym mieczem własny płaszcz żołnierski i podał go żebrakowi u bram francuskiego miasta Amiens. Nazwa capella stała się z biegiem lat pospolita i popularna w krajach, przyjmujących chrześcijaństwo, jako określenie małego budynku, szopki, daszku, przeznaczonego na ochronę jakiejś świętości i modlitwę.” Na omawianą powyżej serię wydawniczą składa się osiem pocztówek z rycinami znanego siedlczanina Mirosława Starczewskiego, przedstawiających zabytkowe obiekty w: Jabłonnie Lackiej, Sterdyni, Krzemieniu, Sadownem, Łochowie, Grabinach, Sokołowie Podlaskim, Ruskowie, Knychówku i Mężeninie. Autor „wpisał” je w klimat nadbużańskiej wsi – spokojnej, nostalgicznej, nie sprofanowanej przez cywilizację. Kolejna seria tego wydawnictwa poświęcona będzie pałacom i dworom nadbużańskim.

ocalicodzapomnienia