BUG... naturalnie

 

Wydawnictwo „BUG… naturalnie!”, pojawia się w szczególnym okresie. W tym roku mija 25 lat od pamiętnych przemian w Polsce, kiedy to oprócz pierwszych częściowo demokratycznych wyborów rodziła się też samorządność i nowy sposób zarządzania w „małych ojczyznach” w tym również zarządzania środowiskiem.

W tym roku mija również 10 lat wdrażania w Polsce programu Natura 2000, który w związku z naszym wejściem w struktury Unii Europejskiej w 2004 roku spowodował utworzenie właśnie w dolinie Bugu jednych z większych Obszarów Naturowych w Polsce: Dolina Dolnego Bugu PLB 140001, Ostoja Nadbużańska PLH140011, oraz sąsiedni obszar w zlewni Bugu: Dolina Liwca PLB140002 i Ostoja Nadliwiecka PLH140032. Jest to również rok 15-lecia istnienia Stowarzyszenia Gmin, Powiatów i Regionów Nadbużańskich.

Podjęte przed 25 laty w Polsce odważne zmiany ustrojowe i gospodarcze wprowadzały głównie reformy polityczne. Jednak ze względu na nabrzmiałe od lat problemy ekologiczne, uznano, iż wymagają one odrębnego potraktowania. I tak porozumienia zawarte przy Okrągłym Stole, a dokładniej w ramach tzw. „podstolika ekologicznego” otworzyły Polsce drogę do demokratyzacji, ale też i do wprowadzenia idei zrównoważonego rozwoju. Realizacja tej zasady spowodowała m.in. to, że mamy dziś organizacje pozarządowe w szczególności te ekologiczne bardzo aktywne i dobrze zorganizowane. Mamy wolność słowa, w tym wolność w dostępie do informacji publicznej i wiedzy o stanie naszego środowiska, a silny pełnią praw i swobodnie wybrany samorząd terytorialny z czasem przejął większość praw i obowiązków w zarządzaniu środowiskiem w swoim najbliższym otoczeniu.

W ramach obrad „podstolika” uzgodniono również konieczność zorganizowania systemu finansowania ochrony środowiska, dzięki czemu jeszcze w tym samym roku, powstał Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a w kolejnych latach Bank Ochrony Środowiska i Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska tworząc swoiste odnawialne źródła finansowania przedsięwzięć ekologicznych. Zrewolucjonizowano system prawa ekologicznego. Opracowano system ocen oddziaływania na środowisko oraz głośną listę 80 najbardziej uciążliwych pod tym względem przedsiębiorstw.  Zrealizowane działania samorządów, społeczności lokalnych i organizacji pozarządowych przez ostatnie 25 lat w regionie nadbużańskim są realizacją podjętych przed laty wyzwań.

„Bug nie dzieli... Bug łączy” – to motto Stowarzyszenia Gmin, Powiatów i Regionów Nadbużańskich organizacji, działającej w obszarze nadbużańskim i obejmującej znaczną część terenów tzw. ściany Wschodniej Polski. Intencją jego założycieli było nawiązanie nowego rodzaju współpracy i stworzenie organizacji łączącej samorządy o podobnych problemach z Mazowsza, Lubelszczyzny i Podlasia, których naturalnym łącznikiem jest rzeka Bug.

W wydawnictwie tym chcemy pokazać zarówno wartości przyrodnicze obszaru nadbużańskiego, które udało się zachować dzięki realizacji zasady zrównoważonego rozwoju, jak też przedstawić konkretne dokonania w zakresie ochrony środowiska i dokonania samorządów i społeczności lokalnych, które spowodowały, że dzisiaj rzeka Bug z bogactwem przyrodniczym stanowi ostoję dla wielu chronionych gatunków ptaków i ich siedlisk.

Chcemy pokazać, jak do zachowania środowiska w dobrym stanie i ochrony walorów doliny Bugu przyczyniły się działania inwestycyjne, ochronne, a także edukacyjne zrealizowane w tym czasie przez samorząd województwa, samorządy powiatowe i wiele miast i gmin z terenu działania stowarzyszenia. Pozwoliły one na zachowanie zasobów przyrodniczych i dokonanie wielkich zmian jakościowych w środowisku odczuwalnych przez każdego z nas.

Dlatego na pytanie stawiane przy okazji rocznicy 25 lat tych wydarzeń - Co nam się udało? - odpowiemy w imieniu całej rzeszy osób zaangażowanych przez te lata w ochronę środowiska w obszarze nadbużańskim - udało nam się zachować… BUG… naturalnie!. Z jego naturalnym krajobrazem, bogactwem świata roślin i zwierząt, dobrymi warunkami do rozwoju w zgodzie i poszanowaniu środowiska.

Cezary Starczewski, Tadeusz Łazowski

Stowarzyszenie Gmin, Powiatów i Regionów Nadbużańskich

wfosigw

Wydawnictwo zostało dofinansowane przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie